Aktualności

2012-05-16T13:13:18+02:00

Jak potraktować sytuację, gdy komandytariusz wniósł do spółki komandytowej kwotę wyższą niż kwota wkładu określona w umowie spółki? Czy tę nadwyżkę należy wspólnikowi zwrócić? Czy jest ona przychodem dla spółki?

Nadwyżka pieniężna ponad kwotę, do której wniesienia komandytariusz był zobowiązany zgodnie z umową spółki, stanowi dla spółki korzyść majątkową uzyskaną bez podstawy prawnej. A zatem spółka, zgodnie z art. 405 kodeksu cywilnego, powinna tę nadwyżkę wspólnikowi zwrócić.

Jeśli zaś chodzi o aspekty podatkowe tej sytuacji, to tak długo jak spółka nie zwróci komandytariuszowi nadpłaconej kwoty, po stronie spółki (a dokładniej wspólników) będzie występował przychód z nieodpłatnych świadczeń w wysokości odsetek jakie musiałby spółka zapłacić, gdyby nadwyżkowe środki stanowiły pożyczkę.

Aleksander Gałek

2012-05-11T13:09:08+02:00

Jak uwzględnić w księgach rachunkowych spółki komandytowej sytuację, gdy komandytariusz nie wniósł do spółki całego wkładu pieniężnego określonego w umowie spółki?

Należy rozważyć dwa rozwiązania:

Pasywa

Kapitał podstawowy: zadeklarowana kwota wkładu (określona w umowie spółki)

Aktywa

Środki pieniężne: wkłady pieniężne faktycznie wniesione

Należności od wspólnika: brakująca kwota wkładu

II.

Pasywa

Kapitał podstawowy: zadeklarowana kwota wkładu (określona w umowie spółki)

Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wartość ujemna): brakujące kwota wkładu

Aktywa

Środki pieniężne: wkłady pieniężne faktycznie wniesione

Naszym zdaniem w opisanej sytuacji należy zastosować pierwsze z powyższych rozwiązań. Możliwość wykazywania należnych wpłat na kapitał podstawowy jest bowiem przewidziana wyłącznie w odniesieniu do spółek kapitałowych (art. 36 ust. 2 ustawy o rachunkowości). W literaturze wskazuje się co prawda, że pozycja „należne wpłaty na kapitał podstawowy” może być wyjątkowo zastosowana również w przypadku spółek osobowych (A.Helin, Kapitały własne w świetle prawa handlowego, bilansowego i podatkowego, Warszawa 2006 s. 88). Dotyczy to jednak sytuacji, w której wspólnik „wnosi” wkład w postaci świadczenia usług lub pracy na rzecz spółki. Wskazuje się, że w takim wypadku świadczenie usług na rzecz spółki nie może być uznane za aktywo w rozumieniu ustawy o rachunkowości i stąd konieczność posiłkowania się pozycją „należnych wpłat na kapitał podstawowy” co do zasady zarezerwowaną dla spółek kapitałowych (przede wszystkim akcyjnych). Problem ten nie dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem wkładu do spółki osobowej (komandytowej) są pieniądze, ponieważ należność pieniężną spółki wobec wspólnika można niewątpliwe uznać za aktywo spółki.

Wojciech Kaptur

2012-05-09T18:02:48+02:00

Jakie skutki dla spółki komandytowej niesie za sobą przekształcenie jej komplementariusza będącego spółką z o.o. w spółkę akcyjną?

W spółce komandytowej ze spółką z o.o. jako komplementariuszem, przekształcenie komplementariusza w spółkę akcyjną skutkuje koniecznością dokonania zmiany umowy spółki komandytowej w zakresie jej firmy oraz zgłoszeniem odpowiednich zmian w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Firma spółki komandytowej, w której komplementariuszem jest spółka z o.o. powinna zawierać firmę tego komplementariusza (a zatem, gdy komplementariuszem jest np. ABC sp. z o.o., firma spółki komandytowej powinna brzmieć np. ABC sp. z o.o. sp.k.). Przekształcenie komplementariusza (zmiana jego formy prawnej) wiąże się ze zmianą firmy tego podmiotu (np. z ABC sp. z o.o. na ABC S.A.). Konieczna jest zatem zmiana umowy spółki komandytowej w zakresie jej firmy, ujawniająca aktualną firmę komplementariusza (a więc np. z ABC sp. z o.o. sp.k. na ABC S.A. sp.k.). Aktualną firmę komplementariusza należy wskazać również w innych miejscach w umowie spółki komandytowej, gdzie pojawia się komplementariusz.

Poza zgłoszeniem w KRS zmiany danych spółki komandytowej wynikających ze zmiany jej firmy, należy zgłosić również zmianę danych samego komplementariusza na formularzach urzędowych: KRS-WC (wspólnicy spółki komandytowej) oraz KRS-WK (wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki).

Tomasz Rutkowski

2012-05-02T14:58:12+02:00

Czy osoba podlegająca obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która zostanie wspólnikiem w spółce komandytowo-akcyjnej, będzie podlegała dodatkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tego tytułu?

Nie, ponieważ wspólnicy spółki komandytowo-akcyjnej nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie wymienia bowiem wspólnika w spółce komandytowo-akcyjnej wśród osób podlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu. Pisaliśmy o tym szerzej tutaj.

Inaczej jednak będzie, gdy ta osoba fizyczna jest również jedynym wspólnikiem w jednoosobowej spółce z o.o. (która np. jest komplementariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej). W takiej sytuacji dochodzi do zbiegu dwóch tytułów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu: prowadzenie działalności gospodarczej oraz bycie wspólnikiem w jednoosobowej sp. z o.o. Wówczas taka osoba jest zobowiązana do opłacania dwóch składek na ubezpieczenie zdrowotne: pierwszej jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a drugiej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o.

Małgorzata Znojek

2012-04-25T10:14:14+02:00

Czy będący osobami fizycznymi wspólnicy spółki komandytowej, która prowadzi działalność rolniczą, muszą płacić podatek dochodowy?

Nie, wspólnicy spółki komandytowej (będący osobami fizycznymi) prowadzącej działalność rolniczą (o ile nie jest to działalność rolnicza zaliczana do tzw. działów specjalnych produkcji rolnej) nie płacą podatku dochodowego od osób fizycznych. Jedynym obciążeniem podatkowym w takiej sytuacji jest podatek rolny płacony przez spółkę komandytową.

Spółki komandytowe oraz inne spółki osobowe nie są podatnikami podatków dochodowych (PIT i CIT). Opodatkowanie występuje bezpośrednio na poziomie wspólników. Można powiedzieć, że z podatkowego punktu widzenia dochód spółki jest od razu dochodem wspólnika (w proporcji wynikającej z jego prawa do udziału w zysku spółki).

To, że dochód jest uzyskiwany za pośrednictwem spółki komandytowej (albo innej spółki osobowej) nie ma wpływu na „podatkowy charakter” tego dochodu (m.in. na zakwalifikowanie do źródła przychodu czy objęcie zwolnieniem). Na przykład, jeśli spółka uzyskuje dochody z kapitałów pieniężnych to z podatkowego punktu widzenia wspólnicy (w proporcji wynikającej z umowy spółki) uzyskują też dochody z kapitałów pieniężnych.

Analogiczna sytuacja wystąpi w przypadku dochodów z działalności rolniczej. Skoro spółka komandytowa osiąga dochody z działalności rolniczej oznacza to, że takie dochody, w świetle ustawy o PIT, uzyskują wspólnicy. Nie będą oni jednak zobowiązani do płacenia podatku dochodowego ponieważ zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT dochody z działalności rolniczej nie podlegają w ogóle opodatkowaniu tym podatkiem (wyjątek stanowi działalność zaliczana do tzw. działów specjalnych produkcji rolnej).

Brak opodatkowania w takiej sytuacji potwierdzają organy podatkowe m.in. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 14.03.2008 r., sygn. ITPB1/415-754/07/MR.

Warto podkreślić, że zupełnie inaczej będzie w przypadku spółki z o.o. (lub S.A.) prowadzącej działalność rolniczą. Spółka z o.o. (S.A.) z tytułu prowadzenia działalności rolnej nie zapłaci podatku dochodowego ponieważ w ustawie o CIT działalność rolnicza jest również wyłączona spod opodatkowania. Jednak gdy wspólnicy będący osobami fizycznymi zdecydują się wypłacić sobie dywidendy będą musieli zapłacić 19% PIT.

Wojciech Kaptur

2012-04-18T13:45:34+02:00

Czy wspólnikiem w polskiej spółce komandytowej może zostać inna spółka mająca siedzibę za granicą, np. w Australii?

Nie ma przeszkód, aby wspólnikiem w polskiej spółce komandytowej została inna spółka mająca swoją siedzibę za granicą. Bez znaczenia jest przy tym, czy będzie to spółka z siedzibą w jednym z państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (kraje Unii Europejskiej oraz Norwegia, Islandia i Lichtenstein), czy też spoza niego.

Zasady uczestniczenia przez spółki zagraniczne w polskich spółkach komandytowych są więc tożsame z zasadami dotyczącymi uczestniczenia zagranicznych osób fizycznych, o czym pisaliśmy tutaj.

Tomasz Rutkowski

2012-04-11T11:31:32+02:00

W jakim terminie i w jakiej formie należy wypowiedzieć umowę spółki komandytowej?

Umowę spółki komandytowej zawartej na czas nieoznaczony może wypowiedzieć każdy ze wspólników. Wypowiedzenie powinno zostać dokonane w formie pisemnego oświadczenia, które należy złożyć wszystkim pozostałym wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki. Zatem, mimo że umowa spółki komandytowej zawierana jest w formie aktu notarialnego, to do jej wypowiedzenia wystarczy zachowanie zwykłej formy pisemnej.

Wypowiedzenie umowy spółki komandytowej należy złożyć najpóźniej na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. A zatem wypowiedzenie złożone w styczniu wywiera skutek dopiero z końcem roku, zaś wypowiedzenie złożone w lipcu wywiera skutek dopiero na koniec następnego roku.

Wypowiedzenie uważa się za dokonane z chwilą, gdy doszło ono do wszystkich wspólników albo do wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki w taki sposób, że mogli oni zapoznać się z jego treścią. Datą złożenia wypowiedzenia jest zatem dzień, w którym zostało ono dostarczone ostatniemu z adresatów. Z tego względu warto, aby wspólnik wypowiadający umowę spółki zadbał o dowód złożenia wypowiedzenia. W tym celu może on na przykład przesłać wypowiedzenie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub poprosić adresatów wypowiedzenia o pisemne potwierdzenie jego otrzymania.

Wspólnik może cofnąć wypowiedzenie umowy spółki, jednakże oświadczenie o cofnięciu wypowiedzenia będzie skuteczne, jeśli doszło do wspólników wcześniej niż wypowiedzenie lub jednocześnie z nim. Wypowiedzenie, które już doszło do wspólników może być cofnięte jedynie za ich zgodą.

2012-04-04T12:20:22+02:00

Czy wspólnik w spółce komandytowej musi mieć zarejestrowaną działalność gospodarczą aby rozliczać się ze składek ZUS?

Wspólnik w spółce komandytowej (komandytariusz ani komplementariusz) nie musi posiadać zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Jeżeli zaś chodzi o rozliczanie się ze składek ZUS, to prowadzenie działalności gospodarczej i bycie wspólnikiem w spółce komandytowej to dwie odrębne podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Pisaliśmy o tym szerzej tutaj.

Innymi słowy obowiązek płacenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne powstaje już z tytułu samego bycia wspólnikiem w spółce komandytowej. Nie jest konieczne dodatkowe rejestrowanie indywidualnej działalności gospodarczej.

Wspólnicy spółek komandytowych sami są płatnikami składek na własne ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. Każdy ze wspólników powinien złożyć zgłoszenie płatnika składek – ZUS ZFA z własnymi odrębnymi danymi identyfikacyjnymi: NIP i PESEL lub NIP i REGON (jeśli wspólnik prowadzi również jednoosobową działalność gospodarczą inną niż działalność prowadzona w formie spółki). Należy pamiętać, że wspólnicy nie mogą zostać zgłoszeni do ubezpieczenia przez spółkę komandytową.

2012-03-28T19:05:05+02:00

Czy wynagrodzenie z umowy o pracę zawartej przez spółkę komandytową z jej komandytariuszem stanowić będzie koszt podatkowy dla tej spółki komandytowej?

Nie, wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę nie będzie stanowiło kosztu podatkowego dla wspólnika spółki komandytowej.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z kosztów uzyskania przychodu wyłączono wartość pracy własnej podatnika. Warto dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pojęcie pracy własnej jest szerokie i obejmuje wartość wszelkiego rodzaju pracy, niezależnie od postawy prawnej, na jakiej taka praca jest wykonywana, czy następuje to na podstawie umowy o pracę, umowy-zlecenia, umowy o dzieło. O problemie tym pisaliśmy szerzej tutaj.

Należy podkreślić, że w spółce komandytowej podatnikiem podatku dochodowego nie jest spółka, ale jej wspólnicy. Stąd też wartość pracy własnej jednego ze wspólników będzie kosztem uzyskania przychodu dla pozostałych (ale już nie dla jego samego). Wartość tego kosztu zostanie przypisana pozostałym wspólnikom proporcjonalnie do ich udziału w zysku. Pisaliśmy o tym szerzej tutaj.

2012-03-23T14:40:44+01:00

Czy spółka komandytowa musi mieć pełną księgowość czy może być na książce przychodów i rozchodów?

Każda spółka komandytowa, niezależnie od tego, kto jest w niej wspólnikiem albo jakie przychody osiąga ta spółka, musi prowadzić księgi rachunkowe (tzw. pełną księgowość).

2012-03-21T16:49:44+01:00

Czy wspólnik w spółce komandytowej będący rencistą ma obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie społeczne?

Nie, wspólnik spółki komandytowej będący rencistą nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne (tzw. składek na ZUS). Może je natomiast opłacać dobrowolnie.

Wspólnicy spółki komandytowej choć nie są przedsiębiorcami, to, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, są traktowani tak, jak osoby prowadzące działalność gospodarczą. Oznacza to, że są oni co do zasady zobowiązani do opłacania składek ZUS. Pisaliśmy o tym szerzej tutaj.

Sytuacja wspólnika w spółce komandytowej ulega jednak znaczącej zmianie, jeśli jest on rencistą. Osoby, które mają prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a które prowadzą działalność gospodarczą, mają obowiązek opłacania pełnych składek na ubezpieczenie społeczne (art. 9 ust. 4c ustawy o ubezpieczeniach społecznych). Ale obowiązek ten dotyczy wyłącznie osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą a nie osób, które na mocy ustawy są traktowane jak osoby prowadzące działalność gospodarczą (czyli np. wspólnicy spółek jawnych, komandytowych, partnerskich, jednoosobowych spółek z o.o., twórcy, osoby wykonujące wolne zawody).

Zgodnie z powyższym wspólnicy spółki komandytowej, którzy są rencistami, nie mają obowiązku opłacania składek na ZUS.

Natomiast w przypadku składek na ubezpieczenie zdrowotne, wszyscy wspólnicy spółki komandytowej (czyli także wspólnicy-renciści) mają obowiązek opłacać je na zasadach ogólnych. Wspólnicy-renciści są zwolnieni z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne tylko jeśli pobierają rentę niższą niż minimalne wynagrodzenie i dodatkowo uzyskują ze spółki przychody nieprzekraczające miesięcznie 50% najniższej emerytury.

2012-03-16T11:37:48+01:00

Czy jeśli komandytariusz będący osobą fizyczną udzieli spółce komandytowej nieoprocentowanej pożyczki, to czy u drugiego wspólnika powstanie przychód z nieodpłatnych świadczeń?

Tak, po stronie drugiego wspólnika wystąpi przychód z nieodpłatnych świadczeń proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku spółki komandytowej.

Udzielenie spółce pożyczki bez naliczania odsetek sprawia, że spółka korzysta nieodpłatnie ze środków pieniężnych niebędących jej własnością. Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powoduje to powstanie przychodu po stronie spółki (a w konsekwencji jej wspólników). Takie stanowisko reprezentowane jest powszechnie przez organy podatkowe (m.in. w interpretacji podatkowej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18.05.2010 r. sygn. IPPB1/415-188/11-2/EC).

Wartość tego nieopłatnego świadczenia będzie (z uwzględnieniem proporcji udziału drugiego wspólnika w zysku spółki komandytowej) odpowiadała kwocie odsetek, którą za korzystanie z cudzego kapitału musiałaby zapłacić spółka komandytowa na warunkach rynkowych.

Natomiast po stronie pożyczkodawcy udzielenie nieoprocentowanej pożyczki nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W zakresie, w jakim pożyczkodawca uczestniczy w zysku spółki komandytowej, nieodpłatne udostępnienie kapitału jest bowiem świadczeniem „samemu sobie”. Neutralność podatkową takiej sytuacji potwierdzają organy podatkowe (m.in. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 25.01.2011 r., sygn. IPPB1/415-980/10-2/EC).

Przykład
Osoba fizyczna jest komandytariuszem spółce komandytowej i posiada 99% udziału w zyskach sp.k.a sp. z o.o. jest komplementariuszem z 1% udziału w zyskach.?Nienaliczone odsetki od pożyczki udzielonej przez komandytariusza (osobę fizyczną) stanowią przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia proporcjonalnie do prawa udziału w zysku dla komplementariusza (sp. z o.o.). W podanym stanie faktycznym 99% wartości niepobranych odsetek od udzielonej pożyczki będzie neutralne podatkowo a tylko 1% tej wartości będzie stanowiło przychód z nieodpłatnych świadczeń po stronie komplementariusza.

Natomiast o skutkach podatkowych udzielenia przez wspólnika spółce komandytowej pożyczki oprocentowanej pisaliśmy tutaj.

2012-03-14T11:59:12+01:00

Czy jest jakaś możliwość, aby informacja o tym kto jest w danej spółce komandytariuszem była niejawna?

Niestety nie. Każdy ze wspólników spółki komandytowej (zarówno wszyscy komandytariusze jak i komplementariusze) musi być ujawniony w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, do którego ma dostęp każdy zainteresowany.

Inaczej jednak przedstawia się sytuacja w spółce komandytowo-akcyjnej. Akcjonariusze w tego typu spółce nie są wpisywani do Krajowego Rejestru Sądowego, nie figurują zatem ani w odpisie z KRS, czy to aktualnym czy pełnym. Ustalenie przez osobę z zewnątrz kto jest akcjonariuszem może być wówczas możliwe dzięki lekturze akt rejestrowych spółki przechowywanych we właściwym dla niej sądzie, do których to akt ma dostęp również każdy zainteresowany. Aczkolwiek i to może zostać utrudnione, jeżeli spółka wyemituje akcje na okaziciela, a nie akcje imienne.

O różnicach między spółką komandytową a spółką komandytowo-akcyjną można przeczytać tutaj.

2012-03-12T12:12:42+01:00

Czy wspólnikiem w spółce komandytowej może zostać obywatel polski stale zamieszkujący za granicą lub obcokrajowiec?

Wspólnikami w spółce komandytowej - zarówno komplementariuszami jak i komandytariuszami - mogą zastać zarówno obywatele polscy stale zamieszkujący poza Polską, jak i cudzoziemcy.

Możliwość uzyskania statusu wspólnika w polskiej spółce komandytowej mają zarówno cudzoziemcy z państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (kraje Unii Europejskiej oraz Norwegia, Islandia i Lichtenstein), jak i spoza niego. Co więcej, z art. 13 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że osoby spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki komandytowej, komandytowo – akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej. Spółka komandytowa stanowi więc jedną z najbardziej „otwartych” dla cudzoziemców form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Warto przy tym zaznaczyć, że możliwość swobodnego uczestniczenia w polskich spółkach komandytowych odnosi się nie tylko do zagranicznych osób fizycznych, ale również do zagranicznych jednostek organizacyjnych np. osób prawnych.

Należy jednak zwrócić uwagę na wynikające z ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ograniczenia w możliwości nabywania nieruchomości przez spółki komandytowe kontrolowane w przez obcokrajowców. Szerzej na ten temat pisaliśmy tutaj.

2012-03-06T10:14:29+01:00

W jaki sposób stwierdzić na gruncie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, że spółka komandytowa jest spółką kontrolowaną przez cudzoziemca?

Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 167, poz.1758) zawiera pewne istotne ograniczenia w zakresie możliwości nabywania przez cudzoziemców nieruchomości położonych w Polsce.

Kluczowym elementem tej ustawy jest definicja pojęcia „cudzoziemiec”. Jego znaczenie jest decydujące przy określaniu jakich podmiotów ta ustawa dotyczy. I tak zgodnie z omawianą ustawą pod pojęciem „cudzoziemiec” należy rozumieć przede wszystkim

osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego,
osobę prawną mającą siedzibę za granicą (czyli np. spółkę z o.o. z siedzibą w Berlinie),
nieposiadającą osobowości prawnej spółkę osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego lub osób prawnych mających siedzibę za granicą, mającą siedzibę za granicą, utworzoną zgodnie z ustawodawstwem państw obcych (czyli np. spółkę komandytową z siedzibą w Hamburgu).

Te elementy definicji pojęcia „cudzoziemiec” nie budzą szczególnych wątpliwości i nie stwarzają większych praktycznych problemów w określeniu czy określony podmiot spełnia te kryteria i czy jest cudzoziemcem w rozumieniu omawianej ustawy.

Pewne problemy interpretacyjne może natomiast powodować brzmienie ostatniego elementu pojęcia „cudzoziemiec”. Otóż za cudzoziemca omawiana ustawa nakazuje uważać również osobę prawną i spółkę handlową nieposiadającą osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowaną bezpośrednio lub pośrednio przez:

osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego lub przez
osobę prawną mającą siedzibę za granicą lub przez
nieposiadającą osobowości prawnej spółkę osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego lub osób prawnych mających siedzibę za granicą, mającą siedzibę za granicą, utworzoną zgodnie z ustawodawstwem państw obcych

Zaś w przypadku spółki handlowej za kontrolowaną, zgodnie z omawianą ustawą, uważa się spółkę, w której cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik, użytkownik lub na podstawie porozumień z innymi osobami, albo mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów art. 4 § 1 pkt 4 lit. b lub c, lub e Kodeksu spółek handlowych.

Zatem cudzoziemcem w rozumieniu omawianej ustawy może być również spółka komandytowa (jest bowiem jednym z typów spółek handlowych) z siedzibą w Polsce, jeżeli jest ona kontrolowana przez cudzoziemca bądź cudzoziemców. Jednakże przytoczona wyżej definicja „kontrolowania spółki” nie odnosi się bezpośrednio do spółki komandytowej. Mówi ona jedynie o dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, co odnosi się tylko do spółki z o.o. i akcyjnej.

Odpowiedź na pytanie dotyczące kontrolowania spółki komandytowej ukryte jest natomiast pod odesłaniem do Kodeksu spółek handlowych, a konkretnie do art. 4 § 1 pkt 4 lit. e. Zgodnie z tym przepisem spółką dominującą jest spółka handlowa, która dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej (czyli np. spółce komandytowej), także na podstawie porozumień z innymi osobami. A zatem spółka komandytowa będzie musiała zostać uznana za cudzoziemca w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców jeżeli cudzoziemcy (tj. obywatele innych państw, spółki handlowe z siedzibą za granicą albo spółki handlowe z siedzibą w Polsce, ale kontrolowane przez cudzoziemców) będą mieli większość głosów w tej spółce komandytowej.

W konkretnym przypadku będzie należało odnieść się do zasad głosowania przyjętych w konkretnej spółce komandytowej. W większości spółek komandytowych działać będzie przewidziana w Kodeksie spółek handlowych zasada, że każdy wspólnik ma jeden głos. W takiej sytuacji, gdy komplementariuszem będzie spółka z o.o. z siedzibą w Niemczech a komandytariuszami obywatel Polski i obywatel Niemiec, to ta spółka komandytowa będzie spółką kontrolowaną przez cudzoziemców, ponieważ będą mieć oni w tej spółce większość głosów, a w konsekwencji będzie musiała zostać uznana za cudzoziemca w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Jeżeli jednak wspólników byłoby tylko dwóch, np. komplementariuszem spółka akcyjna z siedzibą w Danii, a komandytariuszem obywatel Polski, to taka spółka nie mogłaby być już uznana za cudzoziemca, bowiem żaden ze wspólników nie ma w niej większości głosów (o ile nie łączą ich odrębne porozumienia w zakresie wykonywania prawa głosu).

Trzeba jednak pamiętać, że umowa spółki komandytowej może modyfikować kodeksową zasadę jeden wspólnik – jeden głos i określać siłę głosu wspólników np. w oparciu o wartość wkładów wniesionych przez nich do spółki (np. 1 głos na każdy 1.000 zł wkładu). Wówczas przy ustalaniu czy dana spółka komandytowa jest cudzoziemcem należy wziąć pod uwagę zasady głosowania przewidziane w umowie spółki komandytowej.

2012-02-29T18:45:42+01:00

Czy w spółce komandytowej jako jedyny udziałowiec muszę płacić składki ZUS jak w wypadku jednoosobowej spółki z o.o.?

Tak, wspólnik spółki komandytowej musi płacić składki na ubezpieczenie społeczne.

Ale, po pierwsze, nie jest możliwe założenie spółki komandytowej, w której będzie wyłącznie jeden wspólnik. Spółka komandytowa jest spółką osobową, w której musi występować co najmniej dwóch wspólników: co najmniej jeden komandytariusz oraz co najmniej jeden komplementariusz. O tym kto może być wspólnikiem spółki komandytowej pisaliśmy szerzej tutaj.

Po drugie, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, że wspólnicy spółki komandytowej muszą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne tak jak osoby prowadzące działalność gospodarczą. Pisaliśmy o tym szerzej tutaj.

2012-02-20T01:53:02+01:00

Czy wynagrodzenie prokurenta spółki komandytowej, będącego jedynym komandytariuszem w tej spółce, może być zaliczane do kosztów uzyskania przychodu spółki komandytowej?

Nie, wynagrodzenie prokurenta będącego jednocześnie komandytariuszem nie będzie mogło być zaliczone do kosztów podatkowych tego wspólnika spółki komandytowej.

Wynagrodzenie prokurenta zasadniczo może stanowić koszt uzyskania przychodu (tak m.in. w interpretacji IS w Katowicach z 03.06.2011 r. sygn. IBPBI/1/415-291/11/KB oraz postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego Naczelnika II Urzędu Skarbowego w Gdyni z 07.07.2007 r. sygn. BP/423-0007/07).

W przypadku jednak gdy prokurent jest jednocześnie wspólnikiem spółki osobowej (np. komandytowej) w odniesieniu do jego wynagrodzenia będzie miał zastosowanie przepis art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wartość pracy własnej podatnika – wspólnika spółki osobowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pojęcie pracy własnej jest szerokie i obejmuje wartość wszelkiego rodzaju pracy, niezależnie od podstawy prawnej na jakiej praca jest wykonywana (np. umowa o pracę, umowa zlecenia, umowa o dzieło). W naszej opinii, pojęcie to obejmuje również czynności prokurenta.

Na brak możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych (wspólników spółki osobowej) wynagrodzenia otrzymywanego przez prokurenta (wspólnika) wskazują również pośrednio orzeczenia sądów administracyjnych i organów podatkowych dotyczące wynagrodzenia jakie wspólnicy otrzymują za prowadzenie spraw spółki. W postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego wydanym przez Naczelnika II US w Gdyni czytamy, że „wydatek z tytułu wynagrodzenia za prowadzenie spraw spółki, pobieranego przez wspólnika spółki komandytowej, nie będzie stanowił dla niego kosztu uzyskania przychodu”. Analogiczne stanowisko w odniesieniu do wspólników spółki cywilnej, sformułował WSA we Wrocławiu w wyroku z 26.05.2010 r. sygn. I SA/Wr 116/10.

W praktyce jedyną sytuacją, w której wynagrodzenie wypłacanie wspólnikowi przez spółkę osobową z tytułu wykonywania świadczeń na jej rzecz będzie mogło być zaliczone do jego kosztów podatkowych będzie świadczenie przez wspólnika usług (innych niż usługi zarządzania spółką) w ramach indywidualnej działalności gospodarczej wspólnika, odrębnej od spółki komandytowej. Będą to zwykle usługi specjalistyczne jak np. usługi medyczne (interpretacja IS w Warszawie z 03.06.2008 r., sygn. IPPB1/415-407/08-4/EC), prawnicze (interpretacja IS w Warszawie z 20.07.2011 r. , sygn. IPPB1/415-405/11-2/KS) czy księgowe (interpretacja IS w Poznaniu z 22.09.2008 r., sygn. ILPB1/415-449/08-2/AG). Na ten temat piszemy również tutaj.

2012-02-06T14:26:42+01:00

Jestem wspólnikiem w spółce komandytowej. W jaki sposób mogę wystąpić z tej spółki?

Można wyróżnić trzy sposoby wystąpienia wspólnika ze spółki komandytowej, tj.:
1. wystąpienie w drodze zmiany umowy spółki,
2. zbycie ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej,
3. wypowiedzenie umowy spółki komandytowej.

Wystąpienie wspólnika spółki komandytowej w drodze zmiany umowy spółki wymaga oczywiście zgody wszystkich wspólników. Występujący wspólnik powinien otrzymać zwrot wniesionego wkładu oraz przysługującego mu udziału kapitałowego.

Zbycie ogół praw i obowiązków wspólnika spółki komandytowej (np. w drodze sprzedaży lub darowizny) możne natomiast nastąpić w razie ziszczenia się dwóch przesłanek:
1. wyraźnego wskazania w umowie spółki, że przeniesienie ogółu praw i obowiązków jest dopuszczalne;
2. wyrażenia przez wszystkich pozostałych wspólników pisemnej zgody na zbycie (umowa spółki może jednak regulować tą kwestię odmiennie, np. wyłączając obowiązek uzyskania takiej zgody).

Wystąpienie wspólnika ze spółki komandytowej w drodze zbycia ogółu praw i obowiązków jest zatem co do zasady uzależnione od woli pozostałych wspólników. Nie oznacza to jednak, że w przypadku braku takiej woli po stronie pozostałych wspólników, osoba chcąca wystąpić musi - wbrew swoim interesom - bezterminowo uczestniczyć w spółce komandytowej.

Kodeks spółek handlowych stanowi bowiem, że w przypadku zawarcia umowy spółki na czas nieoznaczony (a tak dzieje się w zdecydowanej większości przypadków), wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego. Do skutecznego wypowiedzenia umowy spółki nie jest wymagana zgoda pozostałych wspólników.

Wypowiedzenie umowy spółki komandytowej przez wspólnika powoduje zasadniczo rozwiązanie spółki i prowadzi do jej likwidacji. Jednakże pomimo wypowiedzenia umowy spółki, spółka może trwać nadal pomiędzy pozostałymi wspólnikami, jeżeli tak stanowi umowa spółki lub pozostali wspólnicy tak postanowią. W tym przypadku konieczne jest przeprowadzenie ze wspólnikiem, który spółkę wypowiedział i z niej występuje, rozliczenia i wypłacenie mu jego udziału kapitałowego.

2012-01-17T10:15:03+01:00

Zgodnie z umową spółki komandytariusz ma prawo do 80% zysku spółki, a w stracie uczestniczy tylko do wysokości umówionego wkładu, który wynosi 10.000 zł. Komplementariusz ma prawo do 20% zysku. Na koniec roku sp.k. ma 22.000 zł straty. Jak rozliczyć tę stratę?

Strata powinna być rozliczona w takiej samej proporcji jak zyski spółki: komandytariusz powinien wykazać stratę w kwocie 17.600 zł a komplementariusz 4.400 zł. Rozliczenie straty na gruncie prawa podatkowego będzie zatem odmienne od sposobu przewidzianego w umowie spółki na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych.

Na podstawie art. 8 ustawy o PIT (art. 5 ustawy o CIT), przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną (np. komandytowej) u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału). Powyższą zasadę stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat.

Analiza wskazanych uregulowań prowadzi do wniosku, że dla celów podatkowego rozliczenia przychodów, kosztów, strat w spółce komandytowej jedynym istotnym parametrem jest proporcja, w której wspólnicy uczestniczą w zysku spółki.

Wspólnicy mogą oczywiście uregulować udział w kosztach, czy stratach spółki odmiennie od udziału w zyskach spółki i takie postanowienia będą skuteczne na gruncie prawa cywilnego i handlowego. Z podatkowego punktu widzenia, znaczenie będzie miało jednak tylko prawo do udziału w zysku poszczególnych wspólników. Potwierdza to m.in. interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 15 stycznia 2010 r. sygn. IPPB1/415-850/09-3/JB: „(…) stwierdzić należy, iż w przypadku wystąpienia straty w spółce komandytowej Wnioskodawca dokonuje podziału kosztów wygenerowanych przez spółkę komandytową proporcjonalnie do jego udziału w zysku spółki. Innego podziału kosztów ustawa podatkowa nie przewiduje”. Analogiczne stanowisko znaleźć można w interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 13 stycznia 2010 r. sygn. IBPBI/1/415-852/09/AB: „Reasumując, wspólnicy mogą określić w umowie Spółki partnerskiej (zasady opodatkowania takie same jak w przypadku spółki komandytowej – komandytowa.pl) prawo do udziału w zysku niezależnie od udziału kapitałowego, jednakże w tak ustalonej proporcji będą uczestniczyć w przychodach, kosztach i stratach Spółki. Powołane uregulowania nie przewidują możliwości ustalenia udziału w zysku na innym poziomie niż udziału w stracie.”

Tożsame stanowisko zajmują sądy administracyjne, np. WSA w Warszawie w wyroku z 14. października 2009 r. sygn. III SA/Wa 814/09 stwierdził, że wspólnicy spółki jawnej (zasady opodatkowania takie same jak w przypadku spółki komandytowej – komandytowa.pl) mogą określić prawo w udziale w zysku w dowolnej proporcji, według której będą rozliczane przychody z udziału w spółce, jednakże w takiej samej proporcji winny być rozliczane koszty uzyskania przychodów i wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów oraz straty (analogiczne stanowisko w wyroku WSA w Gdańsku z 10 grudnia 2009 r. sygn. I SA/Gd 729/09).

W literaturze fachowej pojawiają się wypowiedzi (m.in. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz 2010, Warszawa 2010) wskazujące, że rozliczenie straty podatkowej powinno odpowiadać zasadom rozliczenia straty wskazanymi w umowie spółki nawet jeśli są one odmienne od postanowień dotyczącym prawa do udziału w zysku wspólnika. Bazując jednak na wykładni językowej art. 8 ustawy o PIT i biorąc pod uwagę jednolite stanowisko organów podatkowych i sądów administracyjnych należy uznać, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem będzie rozliczenie straty spółki komandytowej w proporcji wynikającej z prawa poszczególnych wspólników do udziału w zyskach spółki.

2012-01-02T09:32:35+01:00

Czy wspólnicy w S.K.A. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu?

Nie, wspólnicy w spółce komandytowo-akcyjnej (komplementariusz i akcjonariusz) nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu i w związku z tym nie są z tytułu uczestnictwa w spółce komandytowo-akcyjnej zobowiązani do uiszczania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na te ubezpieczenia.

Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585) obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega m.in. osoba prowadzącą pozarolniczą działalność. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. W gronie tym nie są wymienieni wspólnicy w spółce komandytowo-akcyjnej, co oznacza, że nie podlegają oni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Nie podlegają oni również obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ regulująca tę kwestię ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) w art. 5 pkt 21 odsyła do definicji osoby prowadzącej pozarolniczą działalności określonej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.